Werking

Onze visie

Van geïntegreerd onderwijs naar ondersteuning of van GON naar ON

In 2014 kregen we met het M-decreet een unieke kans om de toenmalige GON-werking te reorganiseren. We zagen dit als een kans om nog meer tegemoet te komen aan vragen van leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften in fase 2 en 3 van het zorgcontinuüm, én hun leerkrachten. Het werd toen stilaan duidelijk dat het vaststaande systeem van 2u per week begeleiding, een heel schooljaar aan een stuk, slechts 2 jaar per onderwijsniveau achterhaald was. Er is meer flexibiliteit nodig om tegemoet te komen aan de noden van leerlingen en scholen in functie van het inclusief denken en handelen. Samen met onze partners van het CLB, pedagogische begeleiding, gewone en buitengewone scholen kunnen we ervoor zorgen dat er kwaliteitsvol onderwijs aangeboden kan worden aan elke leerling. Vanuit de kracht van het samenwerken willen we iedereen ten volle laten ontwikkelen naar zijn eigen mogelijkheden voor een mooie toekomst. Hierbij hanteren we niet de norm als leidraad, maar wel het eigen functioneren, de eigen veerkracht en het eigen welbevinden van elk individueel kind, individuele leerkracht en de groepen waarbinnen zij functioneren.

Van geïntegreerd onderwijs naar ondersteuning of van GON naar ON

In 2014 kregen we met het M-decreet een unieke kans om de toenmalige GON-werking te reorganiseren. We zagen dit als een kans om nog meer tegemoet te komen aan vragen van leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften in fase 2 en 3 van het zorgcontinuüm, én hun leerkrachten. Het werd toen stilaan duidelijk dat het vaststaande systeem van 2u per week begeleiding, een heel schooljaar aan een stuk, slechts 2 jaar per onderwijsniveau achterhaald was. Er is meer flexibiliteit nodig om tegemoet te komen aan de noden van leerlingen en scholen in functie van het inclusief denken en handelen. Samen met onze partners van het CLB, pedagogische begeleiding, gewone en buitengewone scholen kunnen we ervoor zorgen dat er kwaliteitsvol onderwijs aangeboden kan worden aan elke leerling. Vanuit de kracht van het samenwerken willen we iedereen ten volle laten ontwikkelen naar zijn eigen mogelijkheden voor een mooie toekomst. Hierbij hanteren we niet de norm als leidraad, maar wel het eigen functioneren, de eigen veerkracht en het eigen welbevinden van elk individueel kind, individuele leerkracht en de groepen waarbinnen zij functioneren.

Vraaggestuurd en flexibel

We werken vraaggestuurd op basis van een gemotiveerd verslag of verslag en komen tegemoet aan de behoeften van elke leerling en leerkracht op het moment dat zij barrières ervaren in de huidige context. Het is dus een meerwaarde dat de ondersteuning op elk moment in het schooljaar kan starten. Op die manier kunnen we, vertrekkend vanuit de ondersteuningsvraag, aan de slag gaan met de vereiste disciplines en indien nodig zelfs multidisciplinair. De ondersteuning die daarop volgt, dient flexibel te zijn in het aantal uren en duurtijd: zo lang als nodig, niet langer dan nodig. Om de vraag zo helder en concreet mogelijk te krijgen voor alle betrokkenen én de verwachtingen naar ondersteuning toe, werken we voornamelijk via de principes van handelingsgericht en oplossingsgericht werken. We willen vanuit het ondersteuningsnetwerk samen met de andere partners nadenken om in kleine stapjes ruimer te leren kijken en te gaan verbreden. Ons doel hierbij is leerkrachten en leerlingen een brede ontwikkeling aan te bieden waarbij er gekeken wordt naar de persoon als geheel.

De meeste scholen geven ook aan dat samenwerking vanuit één netwerk, zowel voor de verschillende types het duidelijkste werkt, op voorwaarde dat de ondersteuning specifiek en niet generaliserend wordt ingezet. Dit ook om versnippering van middelen, tijd,… tegen te gaan. We werken dan ook als één breed ondersteuningsnetwerk en kunnen ondersteuning bieden voor alle types, soms in samenwerking met andere partners.

Leerkrachtgericht

Om de ommezwaai naar een meer inclusief onderwijs te faciliteren werd met het M-decreet sterk ingezet op leerkrachtgerichte ondersteuning. Dit vraagt van leerkrachten en ondersteuners een andere kijk op leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften. Niet: ‘wat is het probleem van deze leerling en hoe kunnen we dit probleem wegwerken?’, maar ‘wat heeft deze leerling nodig om te leren?’ en daarna: ‘hoe kunnen wij dit bieden?’. In het ondersteuningsnetwerk wordt deze visie als basis genomen om ondersteuningen vorm te geven. Het is belangrijk om te weten of de leerkracht een ‘leervraag’ of eerder een ‘hulpvraag’ stelt, dit om het leerproces van leerling en leerkracht te faciliteren en te zorgen voor een groter rendement en een krachtige leeromgeving voor alle leerlingen en leerkrachten op lange termijn. Doordat we een combinatie van leerling -en leerkrachtgerichte ondersteuning bieden, wordt het gewoon onderwijs versterkt in hun kijk naar leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften, alsook blijven ze niet afhankelijk van deze externe ondersteuning. Dit in een sfeer van positiviteit en vertrouwen waarbij uitgegaan wordt van diversiteit, om te evolueren naar echte inclusie.

Extern netwerk

Ondersteuners werken het efficiëntst als ze ingezet worden als een externe partner voor de scholen. Dit geeft hen het mandaat om als kritische vriend vanuit een onpartijdige deskundigheid, een positie in te nemen en scholen te helpen groeien naar meer inclusief onderwijs. Tevens kunnen externe netwerken een koppeling op maat maken tussen ondersteuner, expertise en hulpvraag, hetgeen bij vaste verankering aan de scholen niet meer mogelijk zou zijn.  Ook het delen, borgen en vergroten van bestaande expertise gebeurt ideaal vanuit een setting die hiervoor opgezet is. Via partnerschap en netwerking kunnen ondersteuners tevens de kans krijgen om op de hoogte te blijven van de recentste wetenschappelijke ontwikkelingen.

Professionaliteit

Om de professionaliteit van het ondersteuningsnetwerk te waarborgen, zijn wij geen losstaande organisatie maar een netwerk dat intensief samenwerkt en communiceert met verschillende partners: CLB, pedagogische begeleiding, gewoon en buitengewoon onderwijs. Dit laat ons toe om met onze partners rondom de scholen, in afstemming, te zorgen voor een professionele, inclusieve leeromgeving en een kwaliteitsvol aanbod voor alle leerlingen.
Een ondersteuner heeft immers verschillende rollen, naast leerkracht -en leerlingondersteuner, is de ondersteuner ook een teamwerker en een netwerkpartner.
In het ondersteuningsnetwerk wordt er structureel ruimte gecreëerd om expertise te delen en te ontwikkelen. De ondersteuners komen wekelijks samen, waar er ruimte is voor vraagverdeling, intervisie, kennisdeling,…

Basiszorg en mindshift

We constateren niet overal een mindshift van een medisch naar een sociaal model van handicap, nl. een participatieprobleem. In scholen creëren we met onze ondersteuningen een draagvlak omtrent het begrip ‘redelijke aanpassingen’. Het is voor scholen immers niet altijd duidelijk hoeveel aanpassingen zij kunnen doorvoeren in het gemeenschappelijke curriculum. Ondersteuners proberen het out-of-the-box denken te faciliteren, maar zorgen ervoor dat de aanpassingen kunnen landen in de brede basiszorg van de school, altijd afgestemd op het DNA van de school. We willen leerlingen en leerkrachten in hun kracht zetten, en mogelijkheden creëren om via een flexibel ontwikkelingsproces te evolueren naar autonomie (van ‘moeten’ naar ‘willen’).  Hierbij willen we de zin in leren en leven aanwakkeren.

Wie zijn wij?

Het ondersteuningsnetwerk VOKAN

VOKAN ondersteuningsnetwerk wordt gevormd door een 100-tal scholen voor basisonderwijs en een 60-tal scholen voor secundair onderwijs die samenwerken met 7 scholen buitengewoon basisonderwijs en 5 scholen buitengewoon secundair onderwijs,  CLB en pedagogische begeleiding. Dit in partnerschap met ouders,  MFC(*),  CAR(**) en andere externe diensten.

(*) MFC = Multifunctionele centra
(**) CAR = Centra voor ambulante revalidatie

Het VOKAN platform

platform-juni-2020-min

Wie komt er in aanmerking?

Wie komt er in aanmerking voor ondersteuning

Ondersteuning vanuit VOKAN netwerk

Leerlingen met een profiel / diagnose

  • basisaanbod
  • gedrags en/of emotionele problemen
  • STOS (spraak en taalontwikkelingsstoornis)
  • autisme
  • matige tot ernstige mentale beperking
  • fysieke beperkingen
  • auditieve beperkingen
Ondersteuning vanuit een andere school voor buitengewoon onderwijs

Leerlingen met een profiel / diagnose

  • visuele beperkingen

Ondersteuning nodig?

Heb je ondersteuning nodig?

  • School, CLB en pedagogische begeleidingdienst (PBD) als partners op fase 0 en 1.
  • Ondersteuning mogelijk in fase 2 en 3.
  • Geen ondersteuning wanneer er nog geen handelingsgericht diagnostisch-traject (HGD traject) doorlopen werd samen met het CLB.

Verloop van de ondersteuning

Verloop van de ondersteuning

START

Beeldvorming

ONDERSTEUNING

Samen aan de slag

REFLECTIE

Samen kijken waar we staan.

Samen kijken naar een vraag

Wat is de juiste vraag?

  • Wat heeft de leerling nodig om tot leren te komen?
  • Wat heeft de leerkracht nodig om dit kind te begeleiden zodat het kan ontwikkelen?
  • Wat hebben de ouders nodig?
  • Belang van een goede communicatie tussen alle partijen.
We werken vanuit een focusvraag.

Belang van samenwerking met alle partijen!

Samenwerken staat centraal

Belang van samenwerken met alle partijen!

  • Samenwerking is belangrijk en noodzakelijk! Juist daarom bekijken we een zorgvraag graag samen met alle betrokken partners.
  • Intensiteit is afhankelijk van de ondersteuningsvraag.
  • Afspraken over hoe de communicatie zal lopen, worden gemaakt met alle partijen.

Kind/Jongere

Wat heeft deze leering, in deze klas met deze medeleerlingen en deze school nodig? We streven naar kwaliteitsvol onderwijs waar moeilijkheden en talenten hand in hand kunnen gaan.

Ouders

Ouders blijven een heel belangrijke partner. Vermits elk traject anders verloopt, kan ook de samenwerking met de ouders van traject tot traject verschillen.

School gewoon onderwijs

De school waar de leerling school loopt formuleert de hulpvraag. Samen met hen bekijken we wat we als antwoord kunnen bieden op de noden voor de leerling, de klas, de leerkracht of zelfs het hele schoolteam.

Externe partners

We werken samen met CLB, competentiebegeleiding, pedagogische begeleiding, school voor buitengewoon onderwijs, externe diensten, …

Getuigenissen